راغب مىگويد : سحر به چند معناست : 1 - خدعه و خيالهايى كه حقيقت ندارند ؛ مثل آنچه شعبده‌باز با تردستى و چشم‌بندى انجام مىدهد و يا سخنان به ظاهر زيبايى كه سخن‌چين بيان مىكند و همچون مانعى است براى گوش . در قرآن آمده است : سَحَرُوا أَعْيُنَ النَّاسِ وَ اسْتَرْهَبُوهُمْ « 1 » ؛ و يُخَيَّلُ إِلَيْهِ مِنْ سِحْرِهِمْ « 2 » . با اين ديدگاه ، موسى ( ع ) را ساحر ناميدند و گفتند : يا أَيُّهَا السَّاحِرُ ادْعُ لَنا رَبَّكَ « 3 » . 2 - جلب كمك و يارى شيطان با نوعى تقرّب جستن به او ، مثل : هَلْ أُنَبِّئُكُمْ عَلى مَنْ تَنَزَّلُ الشَّياطِينُ تَنَزَّلُ عَلى كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ « 4 » ؛ وَ لكِنَّ الشَّياطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ « 5 » . 3 - آنچه را گوسفندان به آن توجه دارند و اسمى است براى فعلى ؛ مىپندارند كه از غذاى اوست كه صورتها و طبايع را تغيير مىدهند و انسان را الاغ مىگرداند ؛ ولى حقيقت ندارد . گاهى از سحر تصور نيكو مىرود و گفته مىشود : برخى از بيانها سحر است و گاهى به خاطر ظرافت فعلى آن است ، تا جايى كه پزشكان ، طبيعت را ساحر گفته‌اند و غذا را هم سحر ؛ چون ظريف است و تأثير آن لطيف . در قرآن آمده است : بَلْ نَحْنُ قَوْمٌ مَسْحُورُونَ « 6 » ، يعنى از شناخت ما به سحر رويگردانند ؛ همچنين آمده : إِنَّما أَنْتَ مِنَ الْمُسَحَّرِينَ « 7 » . گفته شد : از كسانى كه براى او سحر آفريده شده است ، يعنى از كسانى است كه به غذا نيازمند است ؛ مثل اين آيه : ما لِهذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعامَ « 8 » كه توجّه داده است او بشر است . چنان كه فرموده است : ما أَنْتَ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنا « 9 » . و گفته شده است از كسانى است كه براى او سحر آفريده شده ، كه به

--> ( 1 ) - اعراف ( 7 ) آيهء 116 : ديدگان مردم را افسون كردند و آنان را به ترس انداختند . ( 2 ) - طه ( 20 ) آيهء 66 : بر اثر سحرشان ، در خيال او ، [ چنين ] مىنمود . ( 3 ) - زخرف ( 43 ) آيهء 49 : اى فسونگر ! پروردگارت را براى ما بخوان ! ( 4 ) - شعراء ( 26 ) آيات 221 و 222 : آيا شما را خبر دهم كه شياطين بر چه كسى فرود مىآيند ؟ بر هر دروغزن گناهكارى ، فرود مىآيند . ( 5 ) - بقره ( 2 ) آيهء 102 : ليكن آن شيطان [ صفت ] ها به كفر گراييدند ، كه به مردم سحر مىآموختند . ( 6 ) - حجر ( 15 ) آيهء 15 : بلكه ما مردمى هستيم كه افسون شده‌ايم . ( 7 ) - شعراء ( 26 ) آيهء 153 : قطعا تو از افسون‌شدگانى . ( 8 ) - فرقان ( 25 ) آيهء 7 : اين چه پيامبرى است كه غذا مىخورد ؟ ( 9 ) - شعراء ( 26 ) آيهء 154 : تو جز بشرى مانند ما [ بيش ] نيستى .